Het wereldtoneel is chaotisch. Na de oorlogen in Oekraïne en Soedan en de verwoesting van Gaza kwam er ook nog een Iran-oorlog bij. Olie- en gasprijzen schoten omhoog. Ondertussen werd in ons eigen land in maart ‘de Linkse kerk’ opgericht. ‘De schepping gebruiken totdat de laatste boom erbij neervalt’ (zegt de tekst op hun site) is niet hun Bijbel. Ook niet de mijne. En toch: als ik erover nadenk is een linkse kerk net zo’n onzin als een rechtse.
Peter Siebe, 26 april 2026
‘De linkse kerk’. Uit de journalistiek ken ik dit als een scheldwoord voor linkse idealisten van bijvoorbeeld de PvdA, GroenLinks of Partij voor de Dieren. Er hing een geur omheen van idealisme en moralisme, van elkaar de maat nemen, van betweterigheid. Sociologisch gezien klopt het denk ik wel dat deze mensen ‘de linkse kerk’ heetten. Dikke kans dat zijzelf of hun ouders lid waren of zijn van een kerk, en daarvan niet het geloof, maar wel enkele waarden hebben overgehouden. En wereldverbeterend gepraat, gedrag en gedram (… aldus hun tegenstanders). Nu populistische en neofascistische partijen de wind in de zeilen hebben, wil de Linkse kerk een tegengeluid geven en opkomen voor ‘naastenliefde, rechtvaardigheid en zorg voor de schepping’.
Met dat tegengeluid ben ik het helemaal eens. Maar niet met de naam van deze beweging. Want wat is de kerk? De kerk is de gemeenschap van de gelovigen, en dus volgens Paulus het lichaam van Christus (1 Korintiërs 12:12). Iedereen die God oprecht zoekt en met deze Vader-Zoon-en-Geest wil leven, hoort erbij. Ook mensen met opvattingen en gewoonten die ik fout of zelfs gevaarlijk vind. Daarom kán de kerk volgens mij niet ‘links’ of ‘rechts’ zijn: ze is van Christus. De kerk hoort zich door zijn Geest te laten leiden. ‘Dat klinkt mooi’, hoor ik u denken, ‘maar de kerk bestaat uit mensen en is feilbaar. Ze kan uit de koers raken.’ Klopt. Helaas waren en zijn er kerken die meewerken met misdadige regimes en ideologieën, zoals de ‘Deutsche Christen’ in Hitlers Derde Rijk en de Kremlin-getrouwe Russische kerk anno nu. Als een kerk afglijdt, is waakzaamheid en protest geboden.
Jesaja in een groene preek
Onlangs hield ik een ‘groene preek’ bij de Vrije Evangelische Gemeente in Gorinchem. Ik koos twee Bijbelgedeelten uit Jesaja 14 en 29. Jesaja, één van de belangijkste profeten, leefde in de 8e eeuw voor Christus. In zijn tijd was er welvaart in de twee Israëlitische koninkrijkjes, het 10-stammenrijk Israël en het 2-stammenrijk Juda. Ondertussen werd buurland Assyrië steeds machtiger en veroverde Israël (722 v.Chr.). Weg waren de welvaart en de zorgeloosheid. Een eeuw jaar later namen de Babyloniërs het Assyrische Rijk over en veroverden Jeruzalem (597 v.Chr.). Het Judeese volk werd gedeporteerd naar Babel. Pas nadat de Babylonieërs verslagen werden door de Perzen (539 v.Chr.), mochten de Judeeërs terug naar hun eigen land. Het boek Jesaja voorspelt die gelukkige afloop.
Opmerkelijk genoeg gold die gelukkige afloop niet alleen voor de Judeeërs maar óók voor de natuur. De Babylonische machthebbers hadden namelijk massaal bos gekapt op de Libanon. En wat vertelt Jesaja 14:4-8? Als Babel verslagen is, komt er rust en vrede. En dan maken de ceders en de cypressen op de Libanon de vrolijke grap met elkaar: ‘Nu jij, machtige Babylonische koning, omgehakt bent, kan niemand ons meer omhakken’. En in Jesaja 29:17-19 lezen we iets soortgelijks. De Libanon zal weer een boomgaard worden, een boomgaard zo groot als een woud. Op die dag zullen doven kunnen horen, blinden zien, en verdrukten bevrijd worden.
Jesaja noemt dus natuurherstel én herstel voor mensen in één adem. En deze Bijbelteksten zijn geen uitzondering. Door de hele Bijbel heen loopt een groene draad van minstens 1500 groene teksten.
Zorgzaamheid
Ik maak hieruit op dat het er in onze tijd niet om gaat of de kerk ‘links’ of ‘rechts’ is. Ze is van God. God houdt van bossen niet minder van mensen. Hij manifesteert zich in al het geschapene, van de komos tot de natuur en de mensen. Vanaf Genesis 2 roept Hij mensen op om de levenskracht en de vermogens die Hij geeft in te zetten in het volle besef van onze verantwoordelijkheid voor deze aarde. Niet egoïstisch, hebzuchtig, of bang om tekort te komen.
Jezus gaf een ultiem voorbeeld van die verantwoordelijkheid en legde in de Bergrede uit hoe we écht gelukkig worden. Bijvoorbeeld door nederig te zijn, te ‘leven van genoeg’. Door vanwege de Iran-crisis te besparen op energieverbruik. Dus, of je nu ‘links’ of ‘rechts’ bent: wees zorgzaam en werk eraan dat jouw kerk een zorgzame kerk is.
Peter Siebe